Khi giao dịch có đòn bẩy, bạn đặt ký quỹ làm tài sản thế chấp. Khi giá đi ngược hướng, khoản lỗ chưa thực hiện sẽ ăn dần vào số ký quỹ đó. Khi vốn còn lại giảm xuống bằng mức ký quỹ duy trì, cơ chế thanh lý của sàn sẽ đóng vị thế theo giá thị trường. Các sàn dùng giá đánh dấu, không phải giá giao dịch gần nhất, để quyết định thời điểm thanh lý, và nhiều sàn còn thu thêm phí thanh lý.
Ví dụ
Bạn mở vị thế long BTC đòn bẩy 10× ở chế độ ký quỹ cô lập tại giá 50.000 $, nên ký quỹ bằng 10% giá trị vị thế. Với tỷ lệ ký quỹ duy trì 0,5%, giá thanh lý vào khoảng 50.000 $ × (1 − 1/10) ÷ (1 − 0,005) ≈ 45.226 $, tức giảm khoảng 9,5%. Ở đòn bẩy 25×, cùng công thức đó cho kết quả khoảng 48.241 $, cách chưa đến 4%.
Vì sao quan trọng
Thanh lý là cách thoát lệnh tệ nhất: lệnh được đóng theo giá thị trường, thường trong lúc giá chạy nhanh, cộng thêm phí, và có thể lấy đi toàn bộ ký quỹ của bạn. Biết giá thanh lý giúp bạn chọn mức đòn bẩy mà ở đó stop loss luôn được kích hoạt trước.
Sai lầm thường gặp
Coi giá thanh lý là stop loss. Nếu stop không nằm trước điểm thanh lý, sàn sẽ quyết định điểm thoát lệnh thay bạn. Hãy đặt stop dựa trên setup trước, sau đó chọn mức đòn bẩy đủ thấp để giá thanh lý nằm hẳn bên ngoài stop, chừa khoảng cho râu nến và phí.
Áp dụng vào thực tế
- Công cụ miễn phíCông cụ tính giá thanh lýƯớc tính giá thanh lý của lệnh long hoặc short perpetual trên Binance, Bybit hoặc OKX, ở chế độ ký quỹ cô lập hoặc chéo, với bậc ký quỹ duy trì đơn giản hóa.
- Công cụ miễn phíCông cụ tính khối lượng lệnhTính khối lượng cho mọi lệnh futures từ vốn tài khoản, % rủi ro và stop loss. Xem số lượng, giá trị danh nghĩa, ký quỹ và stop của bạn có nằm trước giá thanh lý không.
Câu hỏi thường gặp
- Làm sao tính giá thanh lý của tôi?
- Với lệnh long ký quỹ cô lập, xấp xỉ giá vào × (1 − 1/đòn bẩy) ÷ (1 − tỷ lệ duy trì); với lệnh short, giá vào × (1 + 1/đòn bẩy) ÷ (1 + tỷ lệ duy trì). Các sàn còn cộng thêm phí và áp dụng tỷ lệ theo bậc, nên hãy coi mọi công thức chỉ là ước tính và kiểm tra con số mà sàn của bạn hiển thị.
- Đòn bẩy cao hơn có kéo giá thanh lý lại gần hơn không?
- Có. Ở 10×, giá có thể đi ngược khoảng 10% trước khi bị thanh lý, ở 50× chỉ khoảng 2%, và ký quỹ duy trì còn kéo cả hai mốc lại gần thêm một chút. Khối lượng vị thế quyết định rủi ro của bạn; đòn bẩy quyết định giá thanh lý gần đến đâu.
- Vì sao tôi bị thanh lý dù biểu đồ chưa bao giờ chạm giá thanh lý của tôi?
- Các sàn kích hoạt thanh lý theo giá đánh dấu, có thể khác với giá giao dịch gần nhất hiển thị trên biểu đồ. Ở chế độ ký quỹ chéo, khoản lỗ ở các vị thế khác cũng làm giảm số ký quỹ khả dụng cho vị thế này.